Mục lục bài họcĐang ở d01-b2
The Production Possibilities Curve, Efficiency and Growth
What the curve shows
The production possibilities curve (PPC) shows the maximum combinations of two goods an economy can produce when all resources are fully and efficiently employed, with technology held constant. Every point on the curve is productively efficient: output of one good can only rise if output of the other falls.
Why the curve is concave
Resources are not equally good at everything. As an economy pushes more resources into one industry, it must move workers and machines that were increasingly well suited to the other industry. Each extra unit therefore costs more of the alternative than the unit before it — the law of increasing opportunity cost. A straight-line PPC assumes resources are perfectly substitutable, which is why constant opportunity cost is the special case, not the normal one.
Efficiency is two ideas, not one
- Productive efficiency — producing on the curve, at least cost, with no idle resources.
- Allocative efficiency — producing the particular combination that society values most. Only one point on the whole curve is allocatively efficient.
Growth versus recovery
An outward shift of the whole curve is economic growth: more resources, better quality resources, or improved technology. Moving from a point inside the curve out to the curve is recovery from unemployment, not growth. Confusing the two is one of the most common errors in Paper 1.
The capital-goods trade-off links the two: giving up consumer goods today to build capital goods shifts tomorrow's curve further out — provided gross investment exceeds depreciation. If it does not, the capital stock shrinks and the curve shifts inward, which is also what resource depletion does. That is where sustainability enters the diagram.
Đường PPC cho biết gì: tổ hợp tối đa của hai loại hàng mà nền kinh tế sản xuất được khi dùng hết và dùng hiệu quả mọi nguồn lực, công nghệ giữ nguyên. Mọi điểm trên đường đều productively efficient — muốn tăng hàng này thì buộc phải giảm hàng kia.
Vì sao đường lõm về gốc: nguồn lực không giỏi mọi việc như nhau. Đẩy thêm nguồn lực vào một ngành thì phải kéo sang những lao động, máy móc vốn hợp với ngành kia hơn. Mỗi đơn vị tăng thêm vì thế ngốn nhiều hàng kia hơn đơn vị trước — đó là law of increasing opportunity cost. Đường PPC thẳng là trường hợp đặc biệt, ứng với giả định nguồn lực thay thế được hoàn hảo.
Hiệu quả là hai khái niệm, không phải một:
- Productive efficiency — nằm trên đường, không có nguồn lực bỏ không, chi phí thấp nhất.
- Allocative efficiency — đúng cái tổ hợp mà xã hội coi trọng nhất. Cả đường chỉ có một điểm như vậy.
Tăng trưởng khác phục hồi: cả đường dịch ra ngoài mới là tăng trưởng (nhiều nguồn lực hơn, nguồn lực tốt hơn, công nghệ tiến bộ). Đi từ một điểm bên trong ra tới đường chỉ là phục hồi sau thất nghiệp. Lẫn hai thứ này là lỗi kinh điển ở Paper 1.
Đánh đổi hàng vốn nối hai ý trên: hi sinh hàng tiêu dùng hôm nay để làm hàng vốn thì đường của ngày mai dịch xa hơn — nhưng chỉ khi đầu tư gộp lớn hơn khấu hao. Nếu không, trữ lượng vốn teo lại và đường dịch vào trong, đúng như khi tài nguyên cạn kiệt. Đó chính là chỗ khái niệm sustainability hiện ra trên hình.
Một nền kinh tế có các tổ hợp sản xuất tối đa sau:
| Máy móc | $0$ | $10$ | $20$ | $30$ | $40$ |
|---|---|---|---|---|---|
| Lương thực | $100$ | $96$ | $88$ | $74$ | $50$ |
Tính chi phí cơ hội trên mỗi máy ở từng chặng $10$ máy, và cho biết đường PPC có dạng gì.
Bước 1 — lượng lương thực mất đi ở mỗi chặng.
$$100-96=4;\quad 96-88=8;\quad 88-74=14;\quad 74-50=24$$Bước 2 — chia cho $10$ máy để ra chi phí cơ hội mỗi máy.
$$\frac{4}{10}=0.4;\quad \frac{8}{10}=0.8;\quad \frac{14}{10}=1.4;\quad \frac{24}{10}=2.4$$Bước 3 — đọc dãy số. Dãy $0.4 \to 0.8 \to 1.4 \to 2.4$ tăng dần. Mỗi máy tăng thêm ngốn ngày càng nhiều lương thực, nên đường PPC lõm về phía gốc chứ không thẳng.
Vì sao tăng dần: mười máy đầu tiên được làm bằng những nguồn lực vốn dở nghề nông — chuyển chúng đi gần như không mất gì. Mười máy cuối cùng buộc phải kéo cả đất tốt và nông dân giỏi nhất ra khỏi đồng ruộng.
Chi phí cơ hội trung bình cho cả quãng lại là một con số khác hẳn:
$$\frac{100-50}{40}=1.25$$Đề IB rất hay hỏi xen kẽ hai con số này. Đọc kỹ chữ marginal (chặng cuối) hay average (cả quãng) trước khi tính.
Hai nước có cùng trữ lượng vốn $\$4{,}000$ tỉ, cùng tỉ lệ khấu hao $8\%$ một năm, và cùng sản lượng $\$2{,}000$ tỉ. Nước A dành $25\%$ sản lượng cho hàng vốn, nước B dành $8\%$.
Đường PPC của mỗi nước dịch về phía nào trong năm tới?
Bước 1 — khấu hao, giống nhau ở cả hai nước.
$$0.08\times 4{,}000=\$320\ \text{tỉ}$$Bước 2 — đầu tư gộp của từng nước.
$$\text{A}:0.25\times 2{,}000=\$500\ \text{tỉ}\qquad \text{B}:0.08\times 2{,}000=\$160\ \text{tỉ}$$Bước 3 — đầu tư ròng.
$$\text{A}:500-320=+\$180\ \text{tỉ}\qquad \text{B}:160-320=-\$160\ \text{tỉ}$$Kết luận: trữ lượng vốn của A tăng nên PPC của A dịch ra ngoài. Trữ lượng vốn của B giảm nên PPC của B dịch vào trong — dù B vẫn đang đầu tư, và vẫn đang đầu tư một số dương.
Bẫy ở đây: nhìn thấy "đầu tư $\$160$ tỉ" rồi kết luận nền kinh tế đang lớn lên là sai. Chỉ có đầu tư ròng mới quyết định chiều dịch của đường.
Nối vào evaluation: A trả giá bằng $25\%$ sản lượng không được tiêu dùng năm nay. Nếu người dân A đang ở mức sống rất thấp thì cái giá về economic well-being hiện tại có thể lớn hơn phần lợi tương lai — đây đúng là thứ câu $(b)$ của Paper 1 muốn bạn cân.
Đọc xong rồi — làm thử ngay
Bài tập của chương Introduction to Economics gồm 14 câu trắc nghiệm và 5 đề tự luận, ra khó hơn đề thật 30–50%. Đáp án hiện ngay khi chọn, miễn phí.