Mục lục bài họcĐang ở d08-b4
← AP World History
0/36 bài đã học xong
Chương 8 · Unit 8 — Cold War and Decolonization (c. 1900–present) · Bài 4/4 của chương · bài 32/36 của AP World History

Movements for Rights and Nonviolent Resistance

Phong trào đòi quyền và kháng cự bất bạo động
← Mục lục bài học
Lý thuyết · English

A shared vocabulary after 1945

The Universal Declaration of Human Rights in 1948 gave movements everywhere a document to quote, and decolonisation filled the United Nations with new members who used it. The pattern of the period is that rights claims travelled between movements, and each one borrowed tactics from the last.

  • Gandhi developed satyagraha in South Africa and then in India: mass non-cooperation, boycotts, the Salt March, and a deliberate strategy of making repression visible to an audience.
  • The American civil rights movement combined court cases, bus boycotts and sit-ins, and Martin Luther King Jr explicitly cited Gandhi's method.
  • South Africa — the ANC fought apartheid through strikes, protest and later armed struggle, with international sanctions and sport boycotts adding outside pressure; Mandela was released in 1990 and elected in 1994.
  • Negritude and related movements asserted the value of African culture against a colonial hierarchy that had denied it.
  • Women's movements won suffrage in wave after wave and then moved to work, property, education and reproductive rights.
  • Tiananmen Square in 1989 showed the limit: nonviolent pressure works on a government that can be embarrassed, and not on one that is willing to clear the square.

Contextualisation: the essay skill for this unit

Both essay types award a point for contextualisation: a few sentences placing your topic inside a broader development happening before or around it. Two rules decide whether it scores. It must be specific, and it must connect to the prompt rather than sit beside it.

A useful test: could this paragraph open an essay on a completely different topic? If yes, it is too general and will not earn the point.

Giải thích tiếng Việt

Một vốn từ chung sau 1945: Tuyên ngôn Quốc tế Nhân quyền năm 1948 cho các phong trào ở khắp nơi một văn bản để trích dẫn, và làn sóng phi thực dân hoá làm Liên Hợp Quốc đầy lên bằng những thành viên mới biết dùng văn bản đó. Đặc điểm của giai đoạn là các đòi hỏi về quyền đi lại giữa các phong trào, và phong trào sau mượn chiến thuật của phong trào trước.

  • Gandhi phát triển satyagraha ở Nam Phi rồi ở Ấn Độ: bất hợp tác quy mô lớn, tẩy chay, cuộc Tuần hành Muối, và một chiến lược có tính toán nhằm làm cho sự đàn áp bị nhìn thấy bởi một công chúng ở xa.
  • Phong trào dân quyền Mỹ kết hợp kiện ra toà, tẩy chay xe buýt và các cuộc ngồi lì; Martin Luther King nói thẳng là ông học phương pháp của Gandhi.
  • Nam PhiANC chống chế độ apartheid bằng đình công, biểu tình rồi đấu tranh vũ trang, cộng thêm sức ép bên ngoài từ cấm vận và tẩy chay thể thao; Mandela được trả tự do năm 1990 và trúng cử năm 1994.
  • Phong trào Negritude và các trào lưu cùng hướng khẳng định giá trị của văn hoá châu Phi, chống lại đúng cái thang bậc thực dân đã phủ nhận nó.
  • Phong trào phụ nữ giành quyền bầu cử qua từng đợt, rồi chuyển sang việc làm, tài sản, giáo dục và quyền sinh sản.
  • Thiên An Môn năm 1989 cho thấy giới hạn: sức ép bất bạo động có tác dụng với một chính quyền có thể bị bẽ mặt, và không có tác dụng với một chính quyền sẵn sàng dọn quảng trường.

Đặt bối cảnh — kỹ năng viết của chương này: cả hai dạng bài luận đều cho một điểm cho phần contextualisation: vài câu đặt chủ đề của bạn vào trong một diễn biến rộng hơn xảy ra trước hoặc quanh nó. Hai luật quyết định phần này có điểm hay không: nó phải cụ thể, và nó phải nối vào đề bài chứ không nằm cạnh đề bài.

Một phép thử tiện dùng: đoạn này có mở đầu được cho một đề hoàn toàn khác không? Nếu có, thì nó quá chung và sẽ không được điểm.

Ví dụ — viết đoạn bối cảnh cho một đề về phong trào quyền

Đề: Giải thích các nguyên nhân của phong trào đòi quyền công dân ở Nam Phi và ở Hoa Kỳ sau năm 1945. Viết phần đặt bối cảnh.

Giải.

Bước 1 — xem thử một đoạn hỏng. “Trong suốt lịch sử, con người luôn đấu tranh cho tự do và bình đẳng.” Câu này mở đầu được cho bất kỳ đề nào từ Hy Lạp cổ tới hôm nay, nên nó rơi thẳng vào phép thử ở trên: không có điểm.

Bước 2 — chọn một diễn biến có thật, đúng thời điểm, và có liên quan nhân quả. Ở đây có ba ứng viên tốt: Thế chiến II vừa kết thúc với một cuộc chiến được tuyên bố là chống lại học thuyết chủng tộc; làn sóng phi thực dân hoá ở châu Á và châu Phi đang tạo ra hàng loạt nhà nước độc lập; và Chiến tranh Lạnh khiến hai siêu cường phải cạnh tranh nhau về hình ảnh trước con mắt của các nước mới độc lập.

Bước 3 — viết ra, có mốc và có tên. Sau 1945, thế giới bước ra khỏi một cuộc chiến mà phe thắng đã tuyên bố là cuộc chiến chống chủ nghĩa chủng tộc, và ngay sau đó Tuyên ngôn Quốc tế Nhân quyền năm 1948 đặt ngôn ngữ bình đẳng vào một văn bản mà mọi phong trào đều trích được. Cùng lúc, Ấn Độ độc lập năm 1947 và một loạt nước châu Phi tiếp nối trong thập niên 1950 và 1960, biến việc cai trị dựa trên phân biệt chủng tộc thành một thứ ngày càng khó bảo vệ trước dư luận quốc tế.

Bước 4 — nối vào đề, đây là câu quyết định điểm. Chính bối cảnh đó đã cho các phong trào ở Nam Phi và Hoa Kỳ một lập luận và một công chúng quốc tế mà các thế hệ trước không có, và nó giúp giải thích vì sao cả hai phong trào tăng tốc đúng vào những năm sau chiến tranh.

Đoạn trên có mốc thời gian, có tên văn bản và sự kiện, và kết bằng một câu nối thẳng vào câu hỏi — đủ ba thứ mà thang chấm đòi.

Bẫy hay mất điểm — Bẫy của phần đặt bối cảnh là viết một câu mở bài kiểu triết lý chung chung — “từ xưa tới nay con người luôn…”. Người chấm được hướng dẫn là bối cảnh phải cụ thể và phải liên quan tới đề, nên câu càng đúng cho mọi đề thì càng chắc chắn không có điểm. Bẫy thứ hai của chương này: viết kháng cự bất bạo động như một nguyên tắc đạo đức thuần tuý. Nó là một chiến thuật có điều kiện hoạt động — cần một công chúng nhìn thấy được và một chính quyền còn quan tâm tới hình ảnh của mình.
Phải nhớ — Sau 1945 các phong trào dùng chung một vốn từ và mượn chiến thuật của nhau. Bất bạo động cần khán giả. Đoạn bối cảnh phải cụ thể và phải nối vào đề, nếu không thì không có điểm.

Đọc xong rồi — làm thử ngay

Bài tập của chương Unit 8 — Cold War and Decolonization (c. 1900–present) gồm 14 câu trắc nghiệm và 3 đề tự luận. Đáp án hiện ngay khi chọn, miễn phí.

Làm bài tập chương →