Mục lục bài họcĐang ở d09-b1
The Conservative Turn and the End of the Cold War
Why conservatism rose
Several currents converged in the 1970s: stagflation discredited the economic tools of the New Deal consensus; the tax revolt spread from California outward; the religious right mobilised around social issues; and Vietnam and Watergate had already left deep distrust of government.
Reagan's programme — tax cuts, deregulation, reduced domestic spending, and a large military buildup. Supply-side economics argued that cutting top rates would stimulate enough growth to offset revenue loss.
The results are genuinely contested, and the exam expects the contest to be acknowledged: growth resumed and inflation fell, but deficits grew sharply and income inequality widened.
The Cold War ends
Soviet collapse in 1991 had multiple causes: structural economic failure, the cost of the arms race, the Afghanistan war, Gorbachev's reforms (glasnost and perestroika) which loosened control faster than they fixed the system, and nationalist movements in the republics.
Note the historiographical question the exam likes: did US pressure cause the collapse, or did it accelerate a system already failing? A strong answer holds both — external pressure raised the cost of a system whose internal economics could not sustain it.
After 2001
The September 11 attacks produced the wars in Afghanistan and Iraq, the PATRIOT Act, and a renewed debate over the trade-off between security and civil liberties — the same debate as the Sedition Acts and Korematsu, in new form.
Vì sao chủ nghĩa bảo thủ lên ngôi: nhiều dòng chảy hội tụ trong thập niên 1970 — đình lạm làm mất uy tín các công cụ kinh tế của đồng thuận New Deal; phong trào chống thuế lan từ California ra cả nước; cánh hữu tôn giáo huy động quanh các vấn đề xã hội; và Việt Nam cùng Watergate đã để lại sự ngờ vực sâu sắc với chính quyền.
Chương trình của Reagan — giảm thuế, bãi bỏ quy định, cắt chi tiêu trong nước, và tăng mạnh ngân sách quân sự. Kinh tế học trọng cung lập luận rằng cắt thuế suất cao nhất sẽ kích thích đủ tăng trưởng để bù lại phần thu bị mất.
Kết quả thì thật sự còn tranh cãi, và đề thi mong bạn thừa nhận sự tranh cãi đó: tăng trưởng trở lại và lạm phát giảm, nhưng thâm hụt tăng mạnh và bất bình đẳng thu nhập giãn rộng.
Chiến tranh Lạnh kết thúc: Liên Xô sụp đổ năm 1991 vì nhiều nguyên nhân chồng lên nhau — thất bại kinh tế mang tính cấu trúc, chi phí chạy đua vũ trang, cuộc chiến Afghanistan, các cải cách của Gorbachev (glasnost và perestroika) nới lỏng kiểm soát nhanh hơn mức chúng sửa được hệ thống, và các phong trào dân tộc trong các nước cộng hoà.
Câu hỏi sử học mà đề thích: áp lực của Mỹ gây ra sự sụp đổ, hay chỉ đẩy nhanh một hệ thống vốn đã hỏng? Câu trả lời mạnh giữ cả hai — áp lực bên ngoài nâng cái giá của một hệ thống mà nền kinh tế nội tại không gánh nổi.
Sau 2001: các cuộc tấn công 11 tháng 9 dẫn tới chiến tranh ở Afghanistan và Iraq, Đạo luật PATRIOT, và một cuộc tranh luận mới về đánh đổi giữa an ninh và quyền tự do dân sự — đúng cuộc tranh luận của Đạo luật Xúi giục và vụ Korematsu, dưới hình thức mới.
Mỹ có “thắng” Chiến tranh Lạnh không? Lập luận thế nào để không rơi vào một trong hai cực?
Hai cực cần tránh: “Reagan làm sụp Liên Xô” và “Mỹ chẳng liên quan gì cả”. Cả hai đều bỏ qua một nửa bằng chứng.
Bằng chứng cho vai trò nội tại của Liên Xô: nền kinh tế kế hoạch hoá tập trung không tạo được đổi mới và không đáp ứng được nhu cầu tiêu dùng; nông nghiệp yếu tới mức phải nhập lương thực; cuộc chiến ở Afghanistan tiêu hao người và uy tín; và các phong trào dân tộc ở các nước cộng hoà làm rạn khối liên bang.
Bằng chứng cho vai trò áp lực bên ngoài: chạy đua vũ trang buộc Liên Xô dồn một tỉ trọng nguồn lực lớn hơn nhiều so với Mỹ vào quân sự, vì nền kinh tế của họ nhỏ hơn. Cùng một mức chi tuyệt đối gây thiệt hại lớn hơn hẳn cho họ.
Vai trò của Gorbachev, thường bị bỏ qua: glasnost và perestroika nhằm cứu hệ thống, nhưng chúng nới lỏng kiểm soát nhanh hơn mức sửa được kinh tế — nên chúng đẩy nhanh sự tan rã mà chúng định ngăn.
Cách phát biểu cân bằng: áp lực của Mỹ không tạo ra những khiếm khuyết của hệ thống Xô viết, nhưng nó nâng cái giá của việc duy trì hệ thống ấy lên mức mà một nền kinh tế đang suy yếu không gánh nổi.
Vì sao cách này ăn điểm: nó phân biệt được nguyên nhân với chất xúc tác — một phân biệt mà bài chỉ chọn phe không làm được.
Đọc xong rồi — làm thử ngay
Bài tập của chương Period 9 — The Contemporary Era (1980–Present) gồm 14 câu trắc nghiệm và 3 đề tự luận, ra khó hơn đề thật 30–50%. Đáp án hiện ngay khi chọn, miễn phí.