Mục lục bài họcĐang ở d07-b2
Le Chatelier's Principle and ICE Tables
Four disturbances
- Add a substance → shifts away from it. Remove it → shifts toward it.
- Decrease volume (raise pressure) → shifts toward the side with fewer moles of gas. Equal moles on both sides means no shift.
- Change temperature → treat heat as a reactant (endothermic) or product (exothermic). This is the only change that alters $K$.
- Add a catalyst or an inert gas at constant volume → no shift at all.
ICE tables
Rows: Initial, Change, Equilibrium. The change row uses $x$ scaled by the stoichiometric coefficients.
When $K$ is very small, the approximation $[\text{A}]_0-x\approx[\text{A}]_0$ saves solving a quadratic — valid when $x$ is under about $5\%$ of the initial value.
Bốn kiểu tác động, và phản ứng của hệ:
- Thêm chất ⇒ hệ chạy ra xa chất đó. Bớt chất ⇒ chạy về phía nó.
- Giảm thể tích (tăng áp suất) ⇒ chạy về phía có ít mol khí hơn. Hai vế bằng số mol khí thì không dịch.
- Đổi nhiệt độ ⇒ coi nhiệt như một chất: chất đầu nếu thu nhiệt, sản phẩm nếu toả nhiệt. Đây là tác động duy nhất làm $K$ đổi.
- Thêm xúc tác hoặc khí trơ ở thể tích không đổi ⇒ không dịch chút nào.
Bảng ICE — ba dòng: ban đầu (Initial), biến thiên (Change), cân bằng (Equilibrium). Dòng giữa dùng $x$ nhân với hệ số.
Khi $K$ rất nhỏ, được phép xấp xỉ $[\text{A}]_0-x\approx[\text{A}]_0$ để khỏi giải phương trình bậc hai — hợp lệ khi $x$ dưới khoảng $5\%$ giá trị ban đầu.
$\text{HA}\rightleftharpoons\text{H}^++\text{A}^-$ với $K_a=1{,}8\times10^{-5}$, nồng độ đầu $0{,}10$ M. Tính $[\text{H}^+]$.
Bảng ICE: ban đầu $0{,}10$, $0$, $0$; biến thiên $-x$, $+x$, $+x$; cân bằng $0{,}10-x$, $x$, $x$.
$$K_a=\frac{x^2}{0{,}10-x}=1{,}8\times10^{-5}$$$K_a$ rất nhỏ ⇒ $x$ rất nhỏ so với $0{,}10$ ⇒ xấp xỉ $0{,}10-x\approx0{,}10$:
$$x^2=1{,}8\times10^{-6}\ \Longrightarrow\ x=1{,}34\times10^{-3}\ \text{M}$$Kiểm xấp xỉ: $\frac{1{,}34\times10^{-3}}{0{,}10}=1{,}3\%<5\%$ ✓ — hợp lệ.
Đọc xong rồi — làm thử ngay
Bài tập của chương Unit 7 — Equilibrium gồm 14 câu trắc nghiệm và 3 đề tự luận, ra khó hơn đề thật 30–50%. Đáp án hiện ngay khi chọn, miễn phí.