Mục lục bài họcĐang ở d07-b2
← AP Chemistry
0/22 bài đã học xong
Chương 7 · Unit 7 — Equilibrium · Bài 2/2 của chương · bài 17/22 của AP Chemistry

Le Chatelier's Principle and ICE Tables

Nguyên lý Le Chatelier và bảng ICE
← Mục lục bài học
Lý thuyết · English

Four disturbances

  • Add a substance → shifts away from it. Remove it → shifts toward it.
  • Decrease volume (raise pressure) → shifts toward the side with fewer moles of gas. Equal moles on both sides means no shift.
  • Change temperature → treat heat as a reactant (endothermic) or product (exothermic). This is the only change that alters $K$.
  • Add a catalyst or an inert gas at constant volumeno shift at all.

ICE tables

Rows: Initial, Change, Equilibrium. The change row uses $x$ scaled by the stoichiometric coefficients.

When $K$ is very small, the approximation $[\text{A}]_0-x\approx[\text{A}]_0$ saves solving a quadratic — valid when $x$ is under about $5\%$ of the initial value.

Giải thích tiếng Việt

Bốn kiểu tác động, và phản ứng của hệ:

  • Thêm chất ⇒ hệ chạy ra xa chất đó. Bớt chất ⇒ chạy về phía nó.
  • Giảm thể tích (tăng áp suất) ⇒ chạy về phía có ít mol khí hơn. Hai vế bằng số mol khí thì không dịch.
  • Đổi nhiệt độ ⇒ coi nhiệt như một chất: chất đầu nếu thu nhiệt, sản phẩm nếu toả nhiệt. Đây là tác động duy nhất làm $K$ đổi.
  • Thêm xúc tác hoặc khí trơ ở thể tích không đổikhông dịch chút nào.

Bảng ICE — ba dòng: ban đầu (Initial), biến thiên (Change), cân bằng (Equilibrium). Dòng giữa dùng $x$ nhân với hệ số.

Khi $K$ rất nhỏ, được phép xấp xỉ $[\text{A}]_0-x\approx[\text{A}]_0$ để khỏi giải phương trình bậc hai — hợp lệ khi $x$ dưới khoảng $5\%$ giá trị ban đầu.

Ví dụ — bảng ICE với xấp xỉ

$\text{HA}\rightleftharpoons\text{H}^++\text{A}^-$ với $K_a=1{,}8\times10^{-5}$, nồng độ đầu $0{,}10$ M. Tính $[\text{H}^+]$.

Giải.

Bảng ICE: ban đầu $0{,}10$, $0$, $0$; biến thiên $-x$, $+x$, $+x$; cân bằng $0{,}10-x$, $x$, $x$.

$$K_a=\frac{x^2}{0{,}10-x}=1{,}8\times10^{-5}$$

$K_a$ rất nhỏ ⇒ $x$ rất nhỏ so với $0{,}10$ ⇒ xấp xỉ $0{,}10-x\approx0{,}10$:

$$x^2=1{,}8\times10^{-6}\ \Longrightarrow\ x=1{,}34\times10^{-3}\ \text{M}$$

Kiểm xấp xỉ: $\frac{1{,}34\times10^{-3}}{0{,}10}=1{,}3\%<5\%$ ✓ — hợp lệ.

Bẫy hay mất điểm — Thêm khí trơ ở thể tích không đổi làm áp suất tổng tăng nhưng không đổi nồng độ của chất nào ⇒ $Q$ không đổi ⇒ không dịch. Đây là câu hỏi cài bẫy quen thuộc.
Phải nhớ — Thêm chất thì chạy ra xa. Nén thì về phía ít mol khí. Chỉ nhiệt độ đổi $K$. Xúc tác và khí trơ không dịch gì.

Đọc xong rồi — làm thử ngay

Bài tập của chương Unit 7 — Equilibrium gồm 14 câu trắc nghiệm và 3 đề tự luận, ra khó hơn đề thật 30–50%. Đáp án hiện ngay khi chọn, miễn phí.

Làm bài tập chương →