Mục lục bài họcĐang ở d07-b1
K, Q and the Reaction Quotient
Same expression, different meaning
$$K=\frac{[\text{C}]^c[\text{D}]^d}{[\text{A}]^a[\text{B}]^b}$$$K$ uses equilibrium concentrations; $Q$ uses whatever concentrations you have right now. Comparing them tells you which way the reaction must go:
- $Q
- $Q>K$ → too many products → shifts left
- $Q=K$ → already at equilibrium
Pure solids and pure liquids are omitted from both expressions — their concentrations do not change.
What K tells you
$K\gg1$ means products dominate at equilibrium; $K\ll1$ means reactants do. $K$ says nothing about how fast equilibrium is reached — that is kinetics.
$K$ và $Q$ có cùng biểu thức nhưng khác ý nghĩa: $K$ dùng nồng độ lúc cân bằng, $Q$ dùng nồng độ ngay lúc này.
So $Q$ với $K$ là công cụ trung tâm của cả chương:
- $Q
- $Q>K$ ⇒ sản phẩm quá nhiều ⇒ chạy sang trái
- $Q=K$ ⇒ đã cân bằng
Chất rắn nguyên chất và chất lỏng nguyên chất KHÔNG có mặt trong biểu thức — nồng độ của chúng không đổi nên đã gộp vào hằng số.
$K$ nói gì và không nói gì: $K\gg1$ nghĩa là lúc cân bằng sản phẩm chiếm ưu thế; $K\ll1$ thì ngược lại. Nhưng $K$ không nói phản ứng nhanh hay chậm — đó là chuyện của động hoá học.
Kim cương chuyển thành than chì có $K$ rất lớn, nhưng chậm tới mức không ai đo được.
Cho $\text{H}_2+\text{I}_2\rightleftharpoons2\text{HI}$ với $K=50$. Trộn $[\text{H}_2]=[\text{I}_2]=[\text{HI}]=0{,}10$ M. Phản ứng chạy theo chiều nào?
So sánh: $Q=1{,}0
$Q$ nhỏ hơn $K$ nghĩa là sản phẩm còn quá ít so với trạng thái cân bằng ⇒ phản ứng chạy sang phải, tạo thêm HI cho tới khi $Q$ leo lên bằng $50$.
Đọc xong rồi — làm thử ngay
Bài tập của chương Unit 7 — Equilibrium gồm 14 câu trắc nghiệm và 3 đề tự luận, ra khó hơn đề thật 30–50%. Đáp án hiện ngay khi chọn, miễn phí.