Mục lục bài họcĐang ở d03-b1
Types of Intermolecular Forces
Three forces, in order of strength
- London dispersion — from instantaneous, fluctuating dipoles. Present in every substance, and it grows quickly with molecular size and electron count.
- Dipole–dipole — between molecules with permanent dipoles.
- Hydrogen bonding — a special, much stronger dipole–dipole case, but only when H is bonded directly to N, O or F.
The distinction that matters most
These are forces between molecules. Boiling water breaks hydrogen bonds between $\text{H}_2\text{O}$ molecules; it does not break the O–H bonds inside them. That is why steam is still water.
Size can beat type: $\text{I}_2$ is a solid at room temperature with only London forces, while polar $\text{HCl}$ is a gas — because iodine's electron cloud is far more polarisable.
Ba loại lực, theo thứ tự mạnh dần:
- London (khuếch tán) — do lưỡng cực tức thời sinh ra khi đám mây electron dao động. Mọi chất đều có, và nó mạnh lên rất nhanh theo kích thước phân tử.
- Lưỡng cực – lưỡng cực — giữa các phân tử có lưỡng cực thường trực.
- Liên kết hiđro — trường hợp đặc biệt mạnh của loại trên, nhưng chỉ khi H nối trực tiếp với N, O hoặc F.
Phân biệt quan trọng nhất chương này: đây là lực GIỮA các phân tử. Đun sôi nước phá liên kết hiđro giữa các phân tử H₂O; nó không phá liên kết O–H bên trong. Đó là lý do hơi nước vẫn là nước.
Kích thước có thể thắng loại lực: I₂ là chất rắn ở nhiệt độ phòng dù chỉ có lực London, còn HCl có cực lại là khí — vì đám mây electron của iot lớn và dễ phân cực hơn nhiều.
Xếp theo nhiệt độ sôi tăng dần: $\text{CH}_4$, $\text{CH}_3\text{OH}$, $\text{CH}_3\text{F}$. Giải thích.
CH₄: không cực, chỉ có lực London, phân tử rất nhỏ ⇒ lực yếu nhất ⇒ sôi thấp nhất ($-161°$C).
CH₃F: có cực nên có lưỡng cực – lưỡng cực cộng thêm London. Nhưng H nối với C chứ không nối với F, nên không có liên kết hiđro ($-78°$C).
CH₃OH: có nhóm O–H nên H nối trực tiếp với O ⇒ có liên kết hiđro, mạnh nhất ($65°$C).
Thứ tự: CH₄ < CH₃F < CH₃OH.
Chú ý CH₃F không có liên kết hiđro dù có flo — điều kiện là H phải nối trực tiếp với F.
Đọc xong rồi — làm thử ngay
Bài tập của chương Unit 3 — Intermolecular Forces and Properties gồm 14 câu trắc nghiệm và 4 đề tự luận, ra khó hơn đề thật 30–50%. Đáp án hiện ngay khi chọn, miễn phí.