Trả lời ngắn: IB Diploma (IBDP) là chương trình dự bị đại học 2 năm dành cho học sinh 16–19 tuổi, do tổ chức International Baccalaureate quản lý. Bạn học 6 môn chọn từ 6 nhóm môn, cộng thêm 3 phần lõi bắt buộc: TOK, Extended Essay và CAS. Điểm tối đa là 45 (6 môn × 7 điểm + 3 điểm core). Kỳ thi tháng 5/2025 có hơn 202.000 thí sinh, điểm trung bình toàn cầu 30,58 và tỷ lệ đậu diploma 81,9% (kiểm tra 8/2026).
IB Diploma Programme (viết tắt IBDP, hay gọi tắt là IB) là chương trình dự bị đại học kéo dài 2 năm, tương đương lớp 11–12, do tổ chức phi lợi nhuận International Baccalaureate (trụ sở Geneva) xây dựng từ năm 1968. Khác với bằng tốt nghiệp phổ thông Việt Nam hay A-Level của Anh, IB không cho bạn học lệch: bạn bắt buộc học đủ 6 môn trải trên 6 lĩnh vực — từ văn học, ngoại ngữ, khoa học xã hội, khoa học tự nhiên đến toán — cộng thêm ba phần lõi rèn tư duy và kỹ năng nghiên cứu.
Chính vì tính "toàn diện ép buộc" đó, IB được các đại học Mỹ, Anh, Úc, Canada, Hà Lan và cả một số trường tại Việt Nam công nhận rộng rãi khi xét tuyển. Kỳ thi tháng 5/2025 có hơn 202.000 thí sinh trên toàn cầu nhận kết quả, tăng 4,8% so với năm trước (kiểm tra 8/2026). Nếu bạn đang phân vân giữa hai hệ quốc tế phổ biến nhất, bài IB hay AP nên chọn cái nào đã so sánh chi tiết hai hướng đi này — bài này chỉ tập trung giải thích IB từ gốc.
IB chia mọi môn học thành 6 nhóm. Nguyên tắc chuẩn: chọn mỗi nhóm 1 môn. Có một ngoại lệ được dùng rất nhiều: bạn được bỏ nhóm 6 (Nghệ thuật) và thay bằng môn thứ hai từ nhóm 2, 3 hoặc 4 — ví dụ học cả Physics lẫn Chemistry.
| Nhóm | Tên nhóm | Môn tiêu biểu |
|---|---|---|
| 1 | Studies in Language and Literature | English A, Vietnamese A (văn học bằng ngôn ngữ mẹ đẻ hoặc thành thạo) |
| 2 | Language Acquisition | English B, French B, Spanish ab initio (ngoại ngữ thứ hai) |
| 3 | Individuals and Societies | Economics, Business Management, Psychology, Geography, History |
| 4 | Sciences | Biology, Chemistry, Physics, Computer Science, ESS |
| 5 | Mathematics | Math Analysis & Approaches (AA), Math Applications & Interpretation (AI) |
| 6 | The Arts | Visual Arts, Music, Theatre — được thay bằng môn nhóm 2–4 |
Riêng nhóm 5, mọi học sinh IB đều phải chọn giữa hai môn toán có triết lý rất khác nhau. Đây là quyết định ảnh hưởng trực tiếp tới hồ sơ đại học khối STEM — bài IB Math AA hay Math AI nên chọn gì phân tích bằng câu hỏi thật từ kho luyện tập của 8020, kèm tiêu chí chọn theo ngành.
Trong 6 môn, bạn học 3 môn Higher Level (HL) và 3 môn Standard Level (SL) (một số trường cho phép 4 HL + 2 SL). HL học khoảng 240 giờ, SL khoảng 150 giờ. Khác biệt không chỉ ở số giờ: HL đào sâu thêm các chuyên đề khó hơn — ví dụ trong Math AA, phần AHL (Additional Higher Level) có Maclaurin series, chứng minh quy nạp, số phức nâng cao mà SL không đụng tới.
Chọn HL môn nào là bài toán chiến lược: đại học thường yêu cầu HL ở môn liên quan ngành (Y khoa hay yêu cầu Chemistry HL + Biology HL; kỹ thuật yêu cầu Math AA HL + Physics HL). Đồng thời thang điểm có điều kiện tối thiểu riêng cho HL — bạn cần ít nhất 12 điểm từ 3 môn HL mới được cấp bằng, chi tiết ở bài điểm IB 45 tính như thế nào.
Đây là phần khiến IB khác mọi chương trình khác. Ba cấu phần lõi bắt buộc với mọi học sinh:
TOK (Theory of Knowledge) — môn "tri thức luận": bạn học cách đặt câu hỏi về chính tri thức ("Làm sao ta biết điều ta biết?"). Đánh giá bằng một bài luận 1.600 từ chấm ngoài và một buổi triển lãm (exhibition). TOK được xếp hạng từ A đến E.
EE (Extended Essay) — luận văn nghiên cứu độc lập 4.000 từ về một đề tài bạn tự chọn trong một môn học, có giáo viên hướng dẫn. Đây là bài tập gần nhất với nghiên cứu đại học mà học sinh phổ thông được làm. EE cũng xếp hạng A–E.
CAS (Creativity, Activity, Service) — chuỗi hoạt động sáng tạo, thể chất và phục vụ cộng đồng kéo dài 18 tháng. CAS không có điểm, nhưng không hoàn thành CAS thì không được cấp bằng — đây là một trong các điều kiện trượt tuyệt đối.
TOK và EE gộp lại qua một ma trận cho tối đa 3 điểm core. Chú ý điều kiện sống còn: bị điểm E ở TOK hoặc EE là trượt diploma bất kể 6 môn cao đến đâu.
Mỗi môn trong 6 môn được chấm trên thang 1–7 (7 cao nhất), HL và SL đều tối đa 7. Vậy 6 môn cho tối đa 42 điểm. Cộng tối đa 3 điểm core từ ma trận TOK/EE, tổng tối đa là 45.
Vài mốc để bạn định vị (số liệu kỳ thi tháng 5/2025, kiểm tra 8/2026): điểm trung bình toàn cầu là 30,58; tỷ lệ được cấp diploma 81,9%; chỉ 9,8% thí sinh đạt dải 40–45 — mốc mà các đại học tốp đầu như Oxbridge hay Ivy thường nhắc tới. Để được cấp bằng, bạn cần tối thiểu 24 điểm và vượt qua một loạt điều kiện trượt (không môn nào điểm 1, không quá hai môn điểm 2, đủ 12 điểm HL...). Toàn bộ cơ chế cộng điểm, ma trận core và 7 điều kiện trượt được mổ xẻ trong bài cách tính điểm IB trên thang 45.
IB hợp với bạn nếu: (1) bạn chưa chốt ngành và muốn giữ nền rộng cả tự nhiên lẫn xã hội; (2) bạn viết tốt hoặc muốn rèn viết — IB chấm rất nhiều bài luận, internal assessment và EE 4.000 từ; (3) bạn nhắm đại học châu Âu, Anh, Úc, Canada — nơi quen đọc hồ sơ IB; (4) bạn quản lý thời gian ổn, vì khối lượng trải đều 2 năm không dồn được vào giai đoạn nước rút.
Ngược lại, IB không phải lựa chọn tối ưu nếu bạn đã chắc chắn theo một hướng hẹp và muốn học sâu ít môn — khi đó A-Level (3 môn tự chọn) hoặc AP (tự chọn số môn) linh hoạt hơn. Học sinh mạnh tự nhiên nhưng ngại viết luận dài thường thấy TOK và EE là gánh nặng thật sự, không phải thủ tục. Phần so sánh chi tiết với AP đã có ở bài riêng nên không nhắc lại ở đây.
Nếu bạn muốn có người kèm theo lộ trình từng môn thay vì tự bơi, xem học phí các khoá học tại 8020, hoặc vào khu học thử miễn phí làm một đề đầy đủ có chấm ngay khi nộp để đo trình độ hiện tại trước đã.
Đề làm trên máy đúng định dạng thi thật, có lời giải từng câu. Không cần trả phí để làm.
Vào khu học thử miễn phí →IBDP kéo dài 2 năm, tương đương lớp 11 và 12 (học sinh 16–19 tuổi). Trước đó nhiều trường dạy IB MYP cho lớp 6–10, nhưng MYP không bắt buộc — bạn hoàn toàn có thể vào thẳng IBDP từ nền IGCSE hoặc chương trình Việt Nam nếu đủ tiếng Anh học thuật. Kỳ thi cuối diễn ra tháng 5 (đa số) hoặc tháng 11 tuỳ trường.
Mức tối thiểu để được cấp diploma là 24/45, kèm các điều kiện phụ như không môn nào điểm 1 và đủ 12 điểm từ 3 môn HL. Điểm trung bình toàn cầu kỳ tháng 5/2025 là 30,58. Hồ sơ nhắm nhóm trường tốp đầu thường cần 38–42 trở lên; dải 40–45 chỉ khoảng 9,8% thí sinh toàn cầu đạt được (kiểm tra 8/2026).
CAS không được chấm điểm và không cộng vào thang 45, nhưng là điều kiện cấp bằng tuyệt đối: không hoàn thành CAS thì trượt diploma dù 6 môn và TOK, EE đều cao. CAS kéo dài khoảng 18 tháng, gồm ba mảng sáng tạo, vận động và phục vụ cộng đồng, có hồ sơ minh chứng và phỏng vấn định kỳ với điều phối viên.
Được, và đây là lựa chọn rất phổ biến. Quy định cho phép thay môn nhóm 6 bằng một môn thứ hai từ nhóm 2, 3 hoặc 4. Học sinh định hướng STEM thường thay bằng môn khoa học thứ hai, ví dụ học cả Physics lẫn Chemistry; học sinh khối kinh tế hay lấy thêm Business Management hoặc Psychology từ nhóm 3.
Có. Bằng IB Diploma được Bộ GD-ĐT công nhận tương đương tốt nghiệp THPT sau thủ tục công nhận văn bằng, và nhiều đại học trong nước (các trường quốc tế, chương trình liên kết, một số trường tốp có phương thức xét chứng chỉ quốc tế) nhận hồ sơ IB trực tiếp. Bạn nên kiểm tra đề án tuyển sinh từng trường vì mức điểm yêu cầu khác nhau theo năm.
Khó so trực tiếp vì cấu trúc khác nhau: IB bắt học rộng 6 môn cộng TOK, EE, CAS nên nặng về khối lượng và kỹ năng viết; A-Level chỉ 3–4 môn nên học sâu hơn từng môn; AP cho tự chọn số môn nên dễ điều tiết. Học sinh giỏi đều và viết tốt thường thấy IB vừa sức; học sinh giỏi lệch thường hợp A-Level hoặc AP hơn.