Mục lục bài họcĐang ở d06-b2
Gene Regulation and Biotechnology
Why identical genomes give different cells
Every cell in your body has the same DNA. A liver cell and a neuron differ because they express different subsets of genes. Regulation is therefore what makes multicellular life possible.
Prokaryotes regulate mainly with operons — clusters of genes under one promoter. In the lac operon, lactose inactivates a repressor, so the genes for digesting lactose are made only when lactose is present. This is efficient: no wasted protein.
Eukaryotes regulate at many levels: transcription factors, chromatin packing, alternative splicing (one gene → several proteins), and control of mRNA lifetime.
Tools
PCR amplifies DNA. Gel electrophoresis separates fragments by size — small fragments travel further because DNA is negatively charged and moves toward the positive electrode.
Vì sao cùng một bộ gen mà tế bào lại khác nhau? Mọi tế bào trong cơ thể bạn có ADN giống hệt nhau. Tế bào gan khác tế bào thần kinh vì chúng biểu hiện các nhóm gen khác nhau.
Điều hoà biểu hiện gen vì thế chính là thứ làm cho sinh vật đa bào tồn tại được — đây là ý trung tâm của chương.
Nhân sơ điều hoà chủ yếu bằng operon. Ở operon lac, lactozơ làm bất hoạt protein ức chế, nên các gen tiêu hoá lactozơ chỉ được tạo khi có lactozơ — không lãng phí protein.
Nhân thực điều hoà ở nhiều tầng: yếu tố phiên mã, mức đóng gói chất nhiễm sắc, cắt nối thay thế (một gen cho nhiều protein), và điều khiển tuổi thọ mARN.
Công cụ: PCR nhân bản ADN. Điện di tách đoạn theo kích thước — đoạn nhỏ đi xa hơn, vì ADN tích điện âm nên chạy về cực dương và đoạn nhỏ luồn qua gel dễ hơn.
Trên bản gel, mẫu A cho vạch gần giếng, mẫu B cho vạch xa giếng. So sánh kích thước hai đoạn ADN.
ADN tích điện âm (do nhóm phosphat) nên khi có điện trường, mọi đoạn đều chạy về phía cực dương.
Gel là một mạng lưới. Đoạn nhỏ luồn qua lỗ lưới dễ dàng nên đi xa; đoạn lớn bị cản nên nằm lại gần giếng.
Vậy: mẫu A là đoạn LỚN, mẫu B là đoạn NHỎ.
Trong thực hành, người ta chạy kèm một thang chuẩn gồm các đoạn đã biết kích thước, để so mà suy ra kích thước mẫu chưa biết.
Đọc xong rồi — làm thử ngay
Bài tập của chương Unit 6 — Gene Expression and Regulation gồm 14 câu trắc nghiệm và 3 đề tự luận, ra khó hơn đề thật 30–50%. Đáp án hiện ngay khi chọn, miễn phí.