Mục lục bài họcĐang ở d03-b2
Photosynthesis
Two stages, two products
Light reactions — on the thylakoid membrane. Light excites electrons in chlorophyll; water is split to replace them, releasing $\text{O}_2$ as a by-product. A proton gradient builds inside the thylakoid and drives ATP synthase. Products: ATP and NADPH.
Calvin cycle — in the stroma. $\text{CO}_2$ is fixed by rubisco onto RuBP, then reduced using the ATP and NADPH from the light reactions. Product: sugar. This stage needs no light directly, but stops quickly without it because ATP and NADPH run out.
Mirror of respiration
Both build a proton gradient across a membrane and both use ATP synthase. Respiration takes electrons from glucose and gives them to oxygen; photosynthesis takes them from water and gives them to $\text{CO}_2$.
Hai giai đoạn, hai sản phẩm khác nhau:
Pha sáng ở màng tilacoit: ánh sáng kích thích electron của diệp lục; nước bị tách ra để bù electron, và $\text{O}_2$ thoát ra như sản phẩm phụ. Gradient proton hình thành bên trong tilacoit và quay ATP synthase. Sản phẩm: ATP và NADPH.
Chu trình Calvin ở chất nền lục lạp: enzim rubisco gắn $\text{CO}_2$ vào RuBP, rồi khử nó bằng ATP và NADPH vừa nhận. Sản phẩm: đường.
Chu trình Calvin KHÔNG cần ánh sáng trực tiếp, nhưng tắt đèn thì nó dừng rất nhanh — vì hết ATP và NADPH. Đây là lý do tên gọi “pha tối” gây hiểu nhầm và đã bị bỏ.
Gương của hô hấp: cả hai đều dựng gradient proton qua màng và đều dùng ATP synthase. Hô hấp lấy electron từ glucozơ trao cho oxi; quang hợp lấy electron từ nước trao cho $\text{CO}_2$.
Chứng minh rằng oxi thoát ra trong quang hợp đến từ nước chứ không phải từ $\text{CO}_2$.
Thí nghiệm dùng đồng vị đánh dấu $^{18}\text{O}$.
Lần một: cho cây dùng nước đánh dấu $\text{H}_2{}^{18}\text{O}$ với $\text{CO}_2$ thường ⇒ khí oxi thoát ra có $^{18}\text{O}$.
Lần hai: đảo lại — nước thường với $\text{C}^{18}\text{O}_2$ ⇒ khí oxi thoát ra không có $^{18}\text{O}$; đồng vị đó xuất hiện trong đường.
Kết luận: oxi đến từ việc tách nước ở pha sáng, không phải từ $\text{CO}_2$.
Điều này khớp với vai trò của nước: nó là nguồn bù electron cho diệp lục, và oxi chỉ là thứ còn lại sau khi lấy electron và proton đi.
Đọc xong rồi — làm thử ngay
Bài tập của chương Unit 3 — Cellular Energetics gồm 14 câu trắc nghiệm và 4 đề tự luận, ra khó hơn đề thật 30–50%. Đáp án hiện ngay khi chọn, miễn phí.