Trả lời ngắn: Extended Essay (EE) là bài nghiên cứu độc lập tối đa 4.000 từ, khoảng 40 giờ làm việc, viết quanh một câu hỏi nghiên cứu do bạn tự đặt. Từ kỳ thi tháng 5/2027, IB chấm EE theo guide mới: 5 tiêu chí A–E, tổng 30 điểm (bản cũ 34), kèm bài phản tư tối đa 500 từ. Điểm chữ A–E của EE ghép với TOK cho tối đa 3 điểm trên thang 45, còn một chữ E là rớt cả bằng. Cách chọn đề tài: đi từ môn bạn mạnh, thu hẹp qua 4 tầng chủ đề → trọng tâm → câu hỏi → phương pháp, rồi chốt với giáo viên hướng dẫn trước cuối DP1.
Extended Essay là một trong ba phần lõi của IB Diploma, cùng TOK và CAS. Nếu bạn chưa nắm khung 6 môn cộng phần lõi, đọc trước bài IB Diploma là gì. Bài này chỉ đi sâu vào EE.
Ba con số cần nhớ: tối đa 4.000 từ (giám khảo dừng đọc ở từ thứ 4.000), khoảng 40 giờ làm việc của bạn, và 3 buổi gặp bắt buộc với giáo viên hướng dẫn (supervisor): buổi đầu, buổi giữa kỳ và buổi cuối viva voce. Bảng, biểu đồ, phương trình, trích dẫn nguồn và thư mục không tính vào số từ.
Điều nhiều bạn chưa biết: IB đã ra guide EE mới, chấm lần đầu từ kỳ tháng 5/2027. Guide cũ (34 điểm, phiếu RPPF 3 lần ghi) chỉ còn áp dụng tới kỳ tháng 11/2026. Nghĩa là cả lớp DP2 hiện tại (thi 5/2027) lẫn DP1 vừa vào học (thi 5/2028) đều làm theo guide mới. Tài liệu, mẫu bài và bài hướng dẫn tiếng Việt viết trước 2025 phần lớn vẫn theo thang cũ — đọc chúng phải tự quy đổi.
Guide mới còn thêm hai lối đi: Subject-focused (một môn, như trước) và Interdisciplinary (ghép hai môn DP, thay cho World Studies cũ). Lối liên môn bắt buộc chọn một trong 5 khung: Power, equality, justice · Culture, identity, expression · Movement, time, space · Evidence, measurement, innovation · Sustainability, development, change. Khung chỉ để đăng ký, không bị chấm trực tiếp. ESS và Literature and Performance không được dùng cho lối liên môn.
Bài được chấm ngoài theo 5 tiêu chí. Thay đổi lớn nhất: tiêu chí Presentation bị bỏ, nhập vào A; Critical thinking 12 điểm tách làm hai (C và D); phần phản tư giảm từ 6 xuống 4 điểm.
| Tiêu chí (từ 5/2027) | Điểm | Giám khảo thưởng cho | Bản cũ (tới 11/2026) |
|---|---|---|---|
| A — Framework for the essay | 6 | Câu hỏi rõ, hẹp vừa 4.000 từ; phương pháp và nguồn chọn có lý do; cấu trúc, trình bày, trích dẫn mạch lạc | Focus and method (6) + Presentation (4) |
| B — Knowledge and understanding | 6 | Hiểu đúng kiến thức môn, dùng thuật ngữ chính xác, đặt câu hỏi vào bối cảnh học thuật | Knowledge and understanding (6) |
| C — Analysis and line of argument | 6 | Phân tích dữ liệu/văn bản có chủ đích, mạch lập luận đi một đường tới câu trả lời | Critical thinking (12) |
| D — Discussion and evaluation | 8 | Bàn các cách hiểu khác, đánh giá giới hạn của nguồn và phương pháp, kết luận tương xứng bằng chứng | (nằm trong Critical thinking) |
| E — Reflection | 4 | Một bài phản tư ≤500 từ trên phiếu RPF: bạn đã thay đổi cách nghĩ, ra quyết định nghiên cứu thế nào | Engagement (6), RPPF 3 lần ghi |
| Tổng | 30 | Quy ra điểm chữ A–E | 34 |
D nặng nhất (8/30) và nằm ở phần cuối bài. Nếu bạn viết lố 4.000 từ, chính phần đánh giá mất trước. Phiếu RPF thiếu, để trống hoặc viết khác ngôn ngữ bài luận thì E nhận 0 điểm; giám khảo chỉ đọc 500 từ đầu. Ngưỡng quy 30 điểm ra chữ A–E sẽ do IB đặt sau kỳ chấm đầu tiên — đừng tin các bảng quy đổi "chắc chắn" lan trên mạng.
Hầu hết bài yếu hỏng từ lúc chọn, không phải lúc viết. Trước khi gửi ý tưởng cho supervisor, trả lời 4 câu:
Với lối liên môn, thêm câu thứ năm: bỏ một trong hai môn đi thì câu trả lời có nghèo hẳn không? Nếu không, quay về một môn.
Câu hỏi nghiên cứu mạnh có 4 dấu hiệu: hẹp về đối tượng, có mốc thời gian hoặc điều kiện, gợi ra phương pháp, và có chỗ để tranh luận. Bảng dưới là ví dụ minh hoạ do 8020 soạn, không phải bài của học sinh thật.
| Môn | Yếu (quá rộng / không tranh luận) | Mạnh hơn |
|---|---|---|
| Economics | Lạm phát ảnh hưởng thế nào tới Việt Nam? | Cầu trà sữa ở 3 quán gần một trường Quận 5 co giãn theo giá đến mức nào sau đợt tăng giá năm 2026? |
| Biology | Vitamin C có tốt cho cơ thể không? | Nhiệt độ bảo quản (4–40°C) ảnh hưởng thế nào tới hàm lượng vitamin C trong nước ép ổi sau 48 giờ, đo bằng chuẩn độ DCPIP? |
| Chemistry | Pin hoạt động như thế nào? | Nồng độ dung dịch NaCl (0,5–2,5 M) ảnh hưởng thế nào tới tốc độ ăn mòn đinh sắt trong 7 ngày? |
| History | Chiến tranh Lạnh diễn ra ra sao? | Ở mức độ nào Hội nghị Genève 1954 phản ánh lợi ích của Liên Xô và Trung Quốc hơn là của Việt Minh? |
| Math AA | Số Fibonacci trong tự nhiên | Mô hình logistic hay mô hình Gompertz khớp tốt hơn với số ca một dịch bệnh tại TP.HCM trong 60 ngày đầu? |
| English A | Chủ đề tình yêu trong văn học | Hình ảnh nước trong Beloved của Toni Morrison góp phần thế nào vào cách tiểu thuyết trình bày ký ức đau thương? |
Chú ý mẫu "Ở mức độ nào…" (To what extent…): nó buộc bạn cân hai phía, đúng thứ tiêu chí D chấm. Câu hỏi "như thế nào" thuần mô tả thường kẹt ở mức điểm giữa.
EE Economics tốt thường bắt đầu từ một khái niệm bạn đã làm bài tập. Đây là câu trong kho luyện tập của 8020 (phần Microeconomics, trang luyện IB theo môn):
Chỗ quyết định: lượng giảm 60/500 = 12%, giá tăng 4/20 = 20%, nên PED = −12% ÷ 20% = −0,6: cầu ít co giãn. Cầu ít co giãn thì tăng giá làm doanh thu tăng: 24 × 440 = 10.560, cao hơn 20 × 500 = 10.000.
Bẫy: phương án A lấy ngược tử và mẫu (20 ÷ 12). Phương án D nhân giá cũ với lượng mới (20 × 440 = 8.800). Phương án C bỏ dấu âm rồi suy luận sai chiều doanh thu.
Câu này là bài tập 1 phút. Biến nó thành EE qua 4 bước:
Nếu bạn định làm EE Economics, bài IB Economics học gì có sơ đồ các phần kiến thức để chọn khái niệm gốc.
Hạn nội bộ do trường đặt, thường sớm hơn hạn IB vài tháng. Lịch dưới tính ngược từ kỳ thi tháng 5/2028; ghép vào hạn thật của trường bạn.
Nếu bạn đang ở DP2 (thi 5/2027), bạn cũng theo guide mới: kiểm lại phiếu RPF và cấu trúc tiêu chí với điều phối viên ngay tuần này.
EE không cộng điểm trực tiếp. Điểm chữ A–E của EE ghép với điểm chữ TOK trong một ma trận, cho 0–3 điểm core. Cách cộng đủ 45 điểm có trong bài điểm IB 45 tính thế nào.
Ba điều rút ra. Một: A ở EE với D ở TOK vẫn được 2 điểm, nên EE là chỗ bù cho bạn yếu TOK. Hai: C + C chỉ được 1 điểm; mỗi bậc chữ lên đáng giá thật. Ba: chữ E ở EE, hoặc không nộp bài, là điều kiện rớt toàn bộ Diploma dù 6 môn toàn 7. Gian lận học thuật bị xác nhận ở EE cũng dẫn tới không cấp bằng.
Supervisor hướng dẫn khoảng 3–5 giờ cho mỗi học sinh, gồm 3 buổi bắt buộc. Họ góp ý câu hỏi, phương pháp và một bản nháp, nhưng không sửa câu chữ, không viết hộ, và phải xác nhận bài là của bạn. Buổi viva voce là lúc họ hỏi để kiểm điều đó.
AI: IB không cấm công cụ AI, nhưng nội dung do AI tạo ra mà đưa vào bài phải được ghi rõ trong thân bài và liệt kê trong thư mục, như mọi nguồn khác. Nộp chữ AI viết như chữ của mình là gian lận học thuật. Cách dùng an toàn: hỏi AI để tìm hướng đọc, rồi tự đọc và kiểm nguồn gốc; lưu lại lịch sử hỏi kèm ngày. Trường bạn có thể đặt luật chặt hơn — hỏi supervisor ngay buổi đầu.
Muốn xem tổng quan các môn IB 8020 đang dạy, lộ trình và tài liệu, vào trang giới thiệu khoá IB hoặc danh sách khoá học quốc tế.
Đề làm trên máy đúng định dạng thi thật, có lời giải từng câu. Không cần trả phí để làm.
Vào khu học thử miễn phí →Extended Essay tối đa 4.000 từ, tính phần mở bài, thân bài, kết luận, trích dẫn nguyên văn và chú thích giải thích. Bảng, biểu đồ, phương trình, trích dẫn nguồn, thư mục và phiếu RPF không tính. Giám khảo dừng đọc ở từ thứ 4.000, nên phần viết lố mất điểm. Độ dài hợp lý là 3.500–4.000 từ; dưới mức đó bài thường thiếu phần đánh giá.
Guide Extended Essay mới chấm lần đầu ở kỳ tháng 5/2027 và áp dụng cho mọi kỳ sau đó. Guide cũ, thang 34 điểm với phiếu RPPF ba lần ghi, chỉ dùng tới kỳ tháng 11/2026. Vì vậy học sinh DP2 năm học 2026–2027 và DP1 năm nay đều làm theo guide mới. Hỏi điều phối viên IB của trường nếu tài liệu bạn đang dùng ghi thang 34 điểm.
Từ kỳ 5/2027, EE chấm 30 điểm qua 5 tiêu chí: A Framework 6, B Knowledge and understanding 6, C Analysis and line of argument 6, D Discussion and evaluation 8, E Reflection 4. Tổng điểm được quy ra điểm chữ A–E theo ngưỡng IB đặt cho từng kỳ. Điểm chữ đó ghép với TOK qua ma trận để ra 0–3 điểm cộng vào thang 45.
Được, nếu môn đó nằm trong danh sách môn EE của IB và trường có người hướng dẫn. Nhưng IB khuyến nghị chọn môn bạn đang học, vì tiêu chí B chấm hiểu biết khái niệm của chính môn đó. Với lối liên môn, ít nhất một trong hai môn nên là môn bạn đang học. ESS và Literature and Performance chỉ được làm theo lối một môn.
IB không cấm AI, nhưng mọi nội dung do AI tạo ra mà bạn dùng trong bài phải được ghi rõ ngay trong thân bài và liệt kê trong thư mục. Để AI viết đoạn văn rồi nộp như chữ của mình là gian lận học thuật và có thể khiến bạn không được cấp bằng. Trường có thể đặt luật chặt hơn IB, nên hỏi supervisor từ buổi đầu và lưu lịch sử các lần hỏi AI.
Có. Điểm E ở Extended Essay hoặc TOK là điều kiện rớt Diploma, bất kể 6 môn bạn được bao nhiêu điểm. Không nộp EE cũng tính như vậy. Ngược lại, điểm D vẫn đậu được: D ở EE ghép A ở TOK vẫn cho 2 điểm core. Vì vậy mục tiêu tối thiểu là giữ EE trên mức E, rồi mới tính chuyện điểm A.
Supervisor dành khoảng 3–5 giờ cho mỗi học sinh, gồm ba buổi bắt buộc: buổi đầu, buổi giữa kỳ và viva voce sau khi nộp. Họ góp ý câu hỏi nghiên cứu, phương pháp, nguồn và đọc nhận xét đúng một bản nháp hoàn chỉnh. Họ không sửa câu chữ hay viết hộ, và phải xác nhận bài là sản phẩm của bạn khi gửi lên IB.