Trả lời ngắn: đề khảo sát vào lớp 6 Trần Đại Nghĩa chấm thang 100, trong đó 60 điểm làm bằng tiếng Anh và riêng TĐN có thêm phần Nghe. Lộ trình hợp lý chia 5 năm: lớp 1–2 gieo nền phonics + số học và chốt Cambridge Starters; lớp 3 lên Movers và nhập môn 4 dạng toán tư duy; lớp 4 là năm bản lề — bắt đầu học Toán, Khoa học, Sử – Địa bằng tiếng Anh; lớp 5 luyện đúng cấu trúc đề và thi thử mỗi tháng. Bài này ghi rõ từng lớp học gì ở mức Đủ và mức Tốt hơn, kèm 5 bản PDF chi tiết tải miễn phí.
Từ 2024, Sở GD-ĐT TP.HCM ra một đề khảo sát chung cho 5 trường trọng điểm — Trần Đại Nghĩa, Hoa Lư, Bình Thọ, Trần Quốc Toản 1, Nguyễn An Ninh — và cấu trúc được giữ nguyên qua ba mùa 2024 → 2026. Bài thi 90 phút, thang 100 điểm: 20 câu trắc nghiệm hỏi hoàn toàn bằng tiếng Anh (40 điểm, trộn Toán, Khoa học, Sử – Địa, Tiếng Anh, tư duy logic) và 60 điểm tự luận viết tay chia đều cho Tiếng Anh, Toán & tư duy logic, Đọc hiểu – Làm văn tiếng Việt. Chi tiết từng phần chúng tôi đã phân tích trong bài cấu trúc đề khảo sát vào lớp 6 Trần Đại Nghĩa.
Hai điều rút ra ngay từ cấu trúc đó. Thứ nhất, tiếng Anh không phải một môn — nó là ngôn ngữ của cả bài thi: con giỏi Toán mà đọc không hiểu đề Toán bằng tiếng Anh thì vẫn mất điểm như thường. Thứ hai, riêng Trần Đại Nghĩa có thêm phần Nghe (nghe – điền thông tin), 4 trường còn lại không có; đây là phần phần lớn thí sinh không luyện, nên cũng là phần dễ tạo khoảng cách nhất.
Vì đề dùng chung cho 5 trường nhưng chỉ tiêu mỗi trường ít, cuộc thi này là cuộc thi thứ hạng: mục tiêu ôn không phải "đạt yêu cầu" mà là vượt trội hơn các bạn cùng thi. Muốn vượt trội mà không đánh đổi tuổi thơ của con thì chỉ có một cách — bắt đầu sớm và chia việc ra 5 năm, mỗi năm làm đúng việc của năm đó.
Một — tiếng Anh vào bằng tai trước, bằng mắt sau. Lớp 1–3 ưu tiên nghe và phonics; ngữ pháp viết chỉ tăng dần từ lớp 4. Trẻ được nghe mỗi ngày 15 phút từ lớp 1 sẽ học Flyers, KET nhẹ hơn hẳn trẻ bắt đầu bằng sách ngữ pháp.
Hai — toán tư duy là tích luỹ, không phải nước rút. Bốn dạng tự luận đề thật ưa ra (toán lịch – ngày tháng, dãy số, đếm hình, chuyển động) đều gieo được từ lớp 2–3 ở mức trò chơi. Để dồn hết vào lớp 5 thì con phải học kỹ thuật khi chưa kịp có cảm giác số — vừa khổ vừa không sâu.
Ba — đo bằng số, không đoán bằng cảm giác. Mỗi giai đoạn có thước đo khách quan: khiên Cambridge ở các lớp nhỏ (xem bài Starters, Movers, Flyers khác nhau ở đâu), điểm thi thử thang 100 ở lớp 4–5. Con số quyết định tuần sau học gì — không phải môn con thích hay môn bố mẹ sốt ruột.
Hai năm đầu không luyện thi bất cứ thứ gì. Việc của lớp 1: phonics trọn bộ (đọc được từ lạ 3 chữ cái không cần ai dạy), 300–500 từ vựng qua tranh và bài hát, cộng trừ trong phạm vi 100 nhanh và đúng, đọc trơn tiếng Việt và nếp đọc sách 10 phút mỗi tối. Việc của lớp 2: hoàn thành trọn vẹn trình độ Cambridge Starters (khoảng 700 từ, nghe – đọc – nói theo đúng format thi) và thuộc nhuyễn bảng nhân chia 2–5 — hỏi xuôi hỏi ngược đều bật ra dưới 3 giây.
Mức "tốt hơn" của giai đoạn này: thi Starters thật cuối lớp 2 để con có trải nghiệm phòng thi đầu đời nhẹ nhàng (Starters không có đậu rớt, chỉ có khiên), học trước bảng nhân 6–9, chơi toán lịch và đếm hình như trò đố. Mỗi ngày tổng cộng 45–75 phút, đều đặn quan trọng hơn dài.
Lớp 3 là năm não bộ vào giai đoạn vàng của suy luận. Tiếng Anh lên Movers: phân biệt hiện tại đơn – hiện tại tiếp diễn, quá khứ đơn với ~25 động từ bất quy tắc đầu tiên, so sánh hơn – nhất, đọc hiểu đoạn 80–120 từ và nghe – chép thông tin (tên, số) — tổ tiên trực tiếp của phần nghe điền từ trong đề Trần Đại Nghĩa. Toán: thuộc toàn bộ bảng nhân chia, chia có dư kèm thử lại, chu vi hình chữ nhật – hình vuông cả chiều ngược, và nhập môn cả bốn dạng tư duy của đề thật ở mức cơ bản.
Đây cũng là năm quyết định con có đọc được đề Toán viết bằng tiếng Anh hay không: mỗi tuần 1–2 bài Toán Cambridge Stage 3 là đủ để các từ add, subtract, altogether, left thành phản xạ trước khi vào lộ trình lớp 4. Cuối năm nên thi Movers thật; đề luyện Movers trên hệ thống 8020 được soạn khó hơn đề thật 40–50%, con làm quen mức đó thì vào phòng thi thấy nhẹ.
Đây là năm quan trọng nhất trước năm thi, và là năm trễ nhất nên bắt đầu nghiêm túc (nếu con mới vào từ lớp 4, xem thêm bài bắt đầu từ lớp mấy để nén giai đoạn). Con học theo sách "Trọng điểm tổng hợp lớp 3–4" — 482 trang, 34 bài, 4 đề thi thử, đề bài bằng tiếng Anh đúng như đề thật, lời giải song ngữ:
| Môn | Phải chắc (mức Đủ) | Tạo lợi thế (mức Tốt hơn) |
|---|---|---|
| Toán & tư duy | 10 bài: số lớn, tính nhanh, đơn vị đo, đếm hình – trung bình cộng, phân số (2 bài), tổng–hiệu – tổng–tỉ – hiệu–tỉ, chu vi – diện tích, chia hết – suy luận, rút về đơn vị – trồng cây | Nhánh Nâng cao trên kho bài tập; trình bày lời giải bằng tiếng Anh đơn giản |
| Tiếng Anh | 8 bài ngữ pháp từ to be đến Exam Skills; ~60 động từ bất quy tắc; đọc hiểu 150–200 từ; hết danh sách từ Flyers | Nghe – điền thông tin mỗi tuần 1 bài; viết đoạn 40–60 từ; vào KET sớm |
| Khoa học | 7 bài: dinh dưỡng, nước, không khí, sinh vật & chuỗi thức ăn, âm – ánh sáng, nhiệt – môi trường | Từ vựng Science trong sách Từ vựng Trọng điểm; vẽ lại sơ đồ water cycle, food chain |
| Sử – Địa | 3 bài: Văn Lang → Tiền Lê; Lý – Trần – Hậu Lê; địa lý Việt Nam và đọc bản đồ | Timeline treo tường tự vẽ; truyện tranh lịch sử đọc trước bài học |
| Tiếng Việt | 6 bài: cấu tạo tiếng – chính tả, từ loại, kiểu câu, so sánh – nhân hoá, đọc hiểu, tập làm văn kể – tả | Mỗi tháng 2 bài văn hoàn chỉnh có người chấm; đọc văn học thiếu nhi ngoài SGK |
Nguyên tắc vàng của năm: kiến thức vẫn là lớp 4, chỉ có ngôn ngữ đề bài là tiếng Anh. Con vấp là vấp ở chữ — quay lại củng cố từ vựng, đừng vội kết luận con kém Toán. Cuối hè lớp 4, cho con làm bài test đầu vào bản rút gọn 45 phút trên khu thi thử của 8020 để lấy điểm gốc /100 trước năm quyết định.
Chỉ còn ~10 tháng thực học trước kỳ thi đầu tháng 7. Về kiến thức, con đi hết sách "Trọng điểm tổng hợp lớp 5" (492 trang, 34 bài): Toán từ số thập phân, phần trăm, chuyển động, diện tích – thể tích đến chia hết và nguyên lý Dirichlet; Tiếng Anh từ hệ thống thì đến present perfect, câu điều kiện, kỹ năng đọc skim – scan và "tiếng Anh của đề Toán – Khoa học"; Văn từ từ đồng âm – nhiều nghĩa, câu ghép đến tập làm văn theo barem chấm và dạng "viết tiếp câu chuyện" đã xuất hiện ở đề 2026. Phần nghe – điền thông tin luyện riêng bằng khoá nghe 20 bài. Về vận hành, cả năm chạy theo một lịch đo lường:
Chiến thuật 90 phút nên tập từ tháng 5: trắc nghiệm gói trong 30 phút, tự luận Toán 20 phút, tiếng Anh 15 phút, Văn 20 phút, chừa 5 phút soát. Câu nào quá 3 phút chưa ra hướng thì đánh dấu và đi tiếp — đề này phân loại bằng tốc độ không kém gì độ khó. Trước khi chọn trường cũng nên đọc bài so sánh 8 trường trọng điểm TP.HCM để đặt nguyện vọng cho khớp sức học.
Toàn bộ lộ trình trên được chúng tôi soạn thành 5 bản PDF theo từng lớp — mỗi lớp ghi rõ từng môn học gì ở mức Đủ, học thêm gì ở mức Tốt hơn, chuẩn cần đạt đo được (ví dụ "20 phép tính trong 2 phút", "nghe điền từ đúng 8/10"), nhịp học trong tuần, mốc kiểm tra trong năm và bảng tài liệu tham khảo ngoài kèm cách dùng. Tất cả tải miễn phí tại kho tài liệu Trọng điểm của 8020 (cần đăng nhập, không cần trả phí), cạnh bộ đề thật 5 năm và 12 quyển sách luyện thi tự biên soạn. Phần tiếng Anh nền cho lớp 1–3 có thể luyện ngay trên lộ trình Cambridge lớp 1–12, còn mọi thông tin học phí các khoá luyện có ở trang Trọng điểm lớp 6.
Đề làm trên máy đúng định dạng thi thật, có lời giải từng câu. Không cần trả phí để làm.
Vào khu học thử miễn phí →Bắt đầu gieo nền từ lớp 1–2 là lý tưởng, nhưng "gieo nền" nghĩa là phonics, nghe tiếng Anh mỗi ngày và toán cơ bản chắc — không phải luyện đề. Mốc trễ nhất nên vào guồng nghiêm túc là đầu lớp 4, vì đó là lúc con bắt đầu học Toán, Khoa học, Sử – Địa bằng tiếng Anh và cần trọn một năm để quen trước năm thi.
Kịp, nếu làm đúng thứ tự ưu tiên: dồn cho tiếng Anh trước (lên Flyers càng nhanh càng tốt, vì 60/100 điểm làm bằng tiếng Anh), học Toán tư duy song song bằng chính sách giáo trình song ngữ, và chấp nhận bỏ mức "Tốt hơn" ở các môn thuộc bài như Sử – Địa. Con vào từ giữa lớp 5 thì cần cân nhắc kỹ vì vừa học kiến thức vừa học ngôn ngữ trong vài tháng là rất nặng.
Một bài duy nhất 90 phút, thang 100 điểm: 20 câu trắc nghiệm hỏi bằng tiếng Anh trộn Toán, Khoa học, Sử – Địa, Tiếng Anh và tư duy logic (40 điểm); phần tự luận viết tay gồm Tiếng Anh 20 điểm, Toán và tư duy logic 20 điểm, Đọc hiểu – Làm văn tiếng Việt 20 điểm. Riêng Trần Đại Nghĩa có thêm phần Nghe tiếng Anh, bốn trường còn lại dùng chung đề nhưng không có phần này.
Không bắt buộc — hồ sơ dự khảo sát không yêu cầu chứng chỉ. Nhưng Starters, Movers, Flyers, KET là thước đo tiến độ khách quan và rẻ hơn nhiều so với đoán mò: con đạt Flyers vững cuối lớp 4 nghĩa là phần tiếng Anh của đề nằm trong tầm với, và trải nghiệm mấy lần ngồi phòng thi thật cũng giúp con bớt run ở kỳ thi quan trọng.
Tăng dần theo tuổi: lớp 1 khoảng 45–60 phút mỗi ngày tính cả giờ chơi có chủ đích, lớp 2–3 khoảng 60–90 phút, lớp 4 khoảng 1,5–2 giờ và lớp 5 khoảng 2–2,5 giờ, trong đó nghe tiếng Anh 15–20 phút là việc không bỏ ngày nào. Đều đặn quan trọng hơn học dồn, và học sinh lớp 5 vẫn cần ngủ đủ 9 tiếng — thiếu ngủ làm mất điểm nhanh hơn thiếu một chuyên đề.
Bốn trường Hoa Lư, Bình Thọ, Trần Quốc Toản 1, Nguyễn An Ninh dùng chung đề nhưng không có phần Nghe; chỉ thí sinh thi Trần Đại Nghĩa làm thêm phần nghe – điền thông tin, viết đáp án không quá 4 từ: tên riêng được đánh vần, số điện thoại, ngày tháng, giá tiền. Vì ít người luyện riêng phần này, ai tập nghe – chép chính tả đều đặn từ lớp 3–4 sẽ có lợi thế rõ rệt.