Syllabus IB Physics — 5 unit theo IB, cấu trúc đề và cách chấm
Trang này gom ba thứ người học hay phải đi tìm ở ba nơi: học những gì (unit và trọng số), đề thi ra sao (số câu, thời gian, máy tính) và giám khảo chấm thế nào (rubric từng dạng tự luận) — kèm chỗ 8020 có bài cho từng unit.
Cấu trúc đề thi IB Physics
| Phần | Số câu · thời gian · trọng số |
|---|---|
| Paper 1 — SL 1h30 · HL 2h — 36% | 1A trắc nghiệm: SL 30 câu, HL 40 câu. 1B: câu đọc dữ liệu gắn với kỹ năng thí nghiệm. |
| Paper 2 — SL 1h30 · HL 2h30 — 44% | Câu ngắn và câu dài trải khắp chương trình: suy luận vật lý, tính toán, đọc đồ thị. |
| Internal Assessment — 20% | Scientific investigation ~3.000 từ, giáo viên chấm theo 5 tiêu chí, IB kiểm định. |
Tổng thời gian: SL 3 giờ · HL 4 giờ 30 phút thi viết · Máy tính: Máy tính và Data booklet (công thức, hằng số) dùng được ở cả hai paper.
Nội dung học — 5 unit, trọng số và bài 8020 có
Trọng số là tỉ lệ câu hỏi của unit trong đề, theo IB. Unit trọng số cao mà đang yếu thì ưu tiên trước. 8020 có 15 bài học cho môn này.
Theme A: Space, Time and Motion
Chủ đề A: Không gian, thời gian và chuyển động
Đây là chương phân loại thí sinh sớm nhất của IB Physics, vì nó không hỏi công thức mà hỏi quy trình: vẽ sơ đồ vật tự do, chọn trục, rồi mới viết phương trình. Ai đảo thứ tự ba bước đó thì mọi dòng sau vẫn đúng quy tắc đại số mà sai kết quả, và trên giấy không có gì báo. Phần HL còn thêm hai chỗ trượt riêng: mô-men quán tính chọn nhầm công thức, và thuyết tương đối chọn nhầm đại lượng nào là proper.
8020 có: 3 bài học · 14 câu trắc nghiệm · 6 bài tự luận AI chấmHọc unit này →Làm đề unit →
Theme B: The Particulate Nature of Matter
Chủ đề B: Bản chất hạt của vật chất
Chương này phân loại thí sinh bằng đơn vị và định nghĩa, không bằng độ khó đại số. Ba chỗ trượt lặp đi lặp lại qua mọi kì thi: dùng độ Celsius trong $pV=nRT$ và trong $\sigma T^{4}$; quên rằng chuyển thể xảy ra ở nhiệt độ đứng yên; và đọc sai sơ đồ mạch rồi mới tính. Phần HL thêm nguyên lí thứ nhất, nơi mọi lỗi đều là lỗi dấu chứ không phải lỗi số.
8020 có: 3 bài học · 14 câu trắc nghiệm · 6 bài tự luận AI chấmHọc unit này →Làm đề unit →
Theme C: Wave Behaviour
Chủ đề C: Ứng xử của sóng
Chương này phân loại thí sinh ở chỗ chọn công thức, không ở chỗ tính. Cùng một con số $30\ \text{m s}^{-1}$ cho hai đáp án Doppler khác nhau tuỳ ai đang chạy; cùng một chữ $\lambda/b$ cho cực tiểu ở khe đơn nhưng cực đại ở cách tử; cùng một ống dài $L$ kêu cao gấp đôi nếu hở thêm một đầu. Ai vẽ hình trước rồi mới viết công thức thì gần như không mất điểm; ai thay số theo trí nhớ thì mất đều đặn.
8020 có: 3 bài học · 14 câu trắc nghiệm · 6 bài tự luận AI chấmHọc unit này →Làm đề unit →
Theme D: Fields
Chủ đề D: Trường
Chương này gộp ba loại trường — hấp dẫn, điện, từ — và điều làm nó khó không phải số công thức mà là việc hai trường đầu giống nhau đến mức nguy hiểm: cùng dạng nghịch đảo bình phương, cùng khái niệm cường độ và thế, chỉ khác một dấu và một hằng số. Trường từ thì lại theo một luật hoàn toàn khác: lực vuông góc với cả vận tốc lẫn cảm ứng từ, nên nó không sinh công. Phần HL thêm cảm ứng điện từ, nơi đề hỏi chiều nhiều hơn hỏi độ lớn.
8020 có: 3 bài học · 14 câu trắc nghiệm · 6 bài tự luận AI chấmHọc unit này →Làm đề unit →
Theme E: Nuclear and Quantum Physics
Chủ đề E: Vật lý hạt nhân và lượng tử
Chương duy nhất của môn mà vật lý cổ điển hỏng hẳn: quang phổ vạch, hiệu ứng quang điện và sự bền của hạt nhân đều không giải thích được nếu năng lượng còn liên tục. Điểm chung của cả chương là ý lượng tử hoá — năng lượng chỉ nhận những giá trị rời rạc — và mọi câu hỏi đều quy về một trong hai đường cong: mức năng lượng của nguyên tử, hoặc năng lượng liên kết riêng của hạt nhân. Đề Paper 2 rất hay bắt đọc số thẳng từ hai đường ấy.
8020 có: 3 bài học · 14 câu trắc nghiệm · 6 bài tự luận AI chấmHọc unit này →Làm đề unit →
Các dạng tự luận và rubric chấm
| Dạng | Điểm | Đề hỏi gì |
|---|---|---|
| Paper 1B — đọc dữ liệu | Theo bậc | Số liệu thí nghiệm: vẽ/đọc đồ thị, tìm hệ số góc, ước lượng sai số. |
| Paper 2 — câu suy luận | Theo ý | Giải thích một hiện tượng bằng định luật vật lý, không được chỉ nêu tên định luật. |
| Paper 2 — câu tính toán | Theo ý | Chọn công thức trong Data booklet, thay số, ghi đơn vị và bình luận độ lớn kết quả. |
| Internal Assessment | 24 điểm | Nghiên cứu cá nhân: biến, phương pháp, xử lý số liệu và sai số, đánh giá. |
Giám khảo chấm thế nào
- Chấm theo ĐỘNG TỪ LỆNH của IB: state · outline · describe · explain · compare · evaluate · discuss — trả lời đúng nội dung nhưng sai mức độ của động từ là không có điểm.
- Markscheme cho điểm theo từng ý (marking point); ý đúng thừa không bù cho ý thiếu, và một ý sai mâu thuẫn với ý đúng đi kèm thì cả cặp mất điểm.
- Câu tính toán phải ghi phép tính và ĐƠN VỊ, làm tròn đúng số chữ số có nghĩa của dữ liệu đề cho.
- Đồ thị phải đủ trục, nhãn, đơn vị, thang chia hợp lý và đường/điểm vẽ đúng — mỗi thứ một điểm.
- Câu "explain" phải nêu CƠ CHẾ (vì sao dẫn tới), câu "describe" chỉ cần nêu điều xảy ra — nhầm hai cái là mất trọn điểm.
- Sai đơn vị hoặc thiếu đơn vị ở kết quả cuối bị trừ, kể cả khi phép tính đúng.
Máy chấm tự luận của 8020 dùng đúng khung này: điểm từng phần theo rubric, nhận xét chỉ ra ý nào có điểm, ý nào thiếu.
Kỹ năng được chấm
- Tools and Inquiry — đo đạc, sai số, xử lý đồ thị
- Nối bốn chủ đề: Space, time & motion · The particulate nature of matter · Wave behaviour · Fields
- Suy luận bằng định luật thay vì nhớ kết quả
- Kiểm tra tính hợp lý của kết quả (bậc độ lớn, đơn vị)
Thang điểm 1–7
Mỗi môn chấm 1–7, ghép từ các paper theo trọng số cộng bài Internal Assessment do giáo viên chấm và IB kiểm định (moderation). Tổng Diploma tối đa 45 = 6 môn × 7 điểm + tối đa 3 điểm thưởng từ TOK và Extended Essay; đậu Diploma cần từ 24 điểm và đủ các điều kiện riêng của IB.
| Điểm | Gọi là | Trong hồ sơ |
|---|---|---|
| 7 | Excellent | Mức cao nhất; nhiều đại học quy đổi tín chỉ cho môn HL đạt 6–7. |
| 6 | Very good | Mốc phổ biến của điều kiện nhập học các trường top. |
| 5 | Good | Mốc điều kiện thường gặp cho môn HL. |
| 4 | Satisfactory | Mốc "đậu" của môn. |
| 3 | Mediocre | Chưa đạt điều kiện của phần lớn trường. |
| 2 | Poor | Không dùng được trong hồ sơ. |
| 1 | Very poor | Không dùng được trong hồ sơ. |
Học IB Physics với 8020
1Học bài theo unitBài giảng song ngữ Anh–Việt, thuật ngữ giữ nguyên tiếng Anh như đề thi, có hình và ví dụ mẫu.
2Làm đề của unitMỗi unit nhiều bộ đề, chấm ngay, xem đáp án. PRO đọc hướng dẫn giải từng bước.
3Viết tự luận, AI chấm theo rubricTrả điểm từng phần và nhận xét đúng ngôn ngữ giám khảo; PRO so với bài mẫu.
4Mock test có đồng hồĐủ các section như thi thật, ra điểm thang 1–7 kèm điểm từng phần.
5Trang Hôm nay chỉ dạng yếu nhấtHệ thống đo dạng nào đang yếu và xếp bước kế tiếp; lặp lại tới ngày thi.
PRO IB Physics: 3.000.000đ / 6 tháng · xem gói
Kỳ thi: Hai kỳ mỗi năm: tháng 5 (kỳ chính, phổ biến ở Việt Nam) và tháng 11. Đăng ký qua trường IB World School — IB không nhận thí sinh tự do, nên lịch và hạn đăng ký do trường quyết định.