Syllabus IB Chemistry — 6 unit theo IB, cấu trúc đề và cách chấm
Trang này gom ba thứ người học hay phải đi tìm ở ba nơi: học những gì (unit và trọng số), đề thi ra sao (số câu, thời gian, máy tính) và giám khảo chấm thế nào (rubric từng dạng tự luận) — kèm chỗ 8020 có bài cho từng unit.
Cấu trúc đề thi IB Chemistry
| Phần | Số câu · thời gian · trọng số |
|---|---|
| Paper 1 — SL 1h30 · HL 2h — 36% | 1A trắc nghiệm: SL 30 câu, HL 40 câu. 1B: câu đọc dữ liệu gắn với kỹ năng thí nghiệm. |
| Paper 2 — SL 1h30 · HL 2h30 — 44% | Câu trả lời ngắn và câu dài trải khắp chương trình, gồm cả tính toán và cơ chế phản ứng. |
| Internal Assessment — 20% | Scientific investigation ~3.000 từ, giáo viên chấm theo 5 tiêu chí, IB kiểm định. |
Tổng thời gian: SL 3 giờ · HL 4 giờ 30 phút thi viết · Máy tính: Máy tính và Data booklet (bảng hằng số, phổ IR/NMR, thế điện cực) dùng được ở cả hai paper.
Nội dung học — 6 unit, trọng số và bài 8020 có
Trọng số là tỉ lệ câu hỏi của unit trong đề, theo IB. Unit trọng số cao mà đang yếu thì ưu tiên trước. 8020 có 18 bài học cho môn này.
Structure 1 — Models of the Particulate Nature of Matter
Mô hình hạt của vật chất
Chương nền của cả môn: nguyên tử hạt nhân, đồng vị, cấu hình electron và mol. Mọi phép tính định lượng ở Reactivity 2 đều đứng trên phần "đếm hạt bằng khối lượng" ở đây. Ba lỗi cố định: đọc phổ khối như trung bình cộng, viết cấu hình ion bằng cách bỏ electron khỏi phân lớp $\text{d}$, và quên đổi $\text{cm}^3$ sang $\text{dm}^3$ khi tính nồng độ.
8020 có: 3 bài học · 14 câu trắc nghiệm · 5 bài tự luận AI chấmHọc unit này →Làm đề unit →
Structure 2 — Models of Bonding and Structure
Mô hình liên kết và cấu trúc
Ba mô hình liên kết — ion, cộng hoá trị, kim loại — và điều quan trọng nhất là chúng không phải ba ngăn tách rời mà là ba góc của một dải liên tục. Chương này trả lời câu hỏi "vì sao chất này nóng chảy ở $801\ ^\circ\text{C}$ còn chất kia ở $-78\ ^\circ\text{C}$". Bẫy cố định: đếm miền electron mà quên cặp electron riêng, và nhầm điện tích hình thức với số oxi hoá.
8020 có: 3 bài học · 14 câu trắc nghiệm · 5 bài tự luận AI chấmHọc unit này →Làm đề unit →
Structure 3 — Classification of Matter
Phân loại vật chất
Hai cách xếp loại vật chất mà IB dùng: bảng tuần hoàn cho nguyên tố (S3.1) và nhóm chức cho hợp chất hữu cơ (S3.2). Cả hai đều nói cùng một điều — chất giống nhau về cấu trúc thì giống nhau về tính chất, và biến đổi dần theo một hướng. Phần HL thêm hai mảng nặng: kim loại chuyển tiếp với phức chất, màu và số oxi hoá biến đổi; và đồng phân lập thể kèm ba kỹ thuật phổ.
8020 có: 3 bài học · 14 câu trắc nghiệm · 5 bài tự luận AI chấmHọc unit này →Làm đề unit →
Reactivity 1 — What Drives Chemical Reactions?
Điều gì thúc đẩy phản ứng hoá học
Chương trả lời câu hỏi vì sao phản ứng xảy ra, chứ không phải xảy ra nhanh hay chậm. Hai đại lượng quyết định: enthalpy $\Delta H$ đo nhiệt trao đổi, và entropy $\Delta S$ đo mức phân tán năng lượng; chúng gộp lại thành $\Delta G=\Delta H-T\Delta S$. Ba bẫy cố định: quên đổi $\Delta S$ từ $\text{J}$ sang $\text{kJ}$, lấy khối lượng nhiên liệu thay vì khối lượng nước trong $q=mc\Delta T$, và đảo chiều "phá" với "tạo" khi dùng năng lượng liên kết.
8020 có: 3 bài học · 14 câu trắc nghiệm · 5 bài tự luận AI chấmHọc unit này →Làm đề unit →
Reactivity 2 — How Much, How Fast and How Far?
Bao nhiêu, nhanh thế nào và đi được tới đâu
Reactivity 2.1–2.3
Ba câu hỏi định lượng của cả môn, và chúng độc lập với nhau: bao nhiêu là hoá học lượng chất, nhanh thế nào là động học, đi tới đâu là cân bằng. Bẫy lớn nhất là gộp ba câu đó làm một — chất xúc tác làm phản ứng nhanh hơn nhưng không đổi hiệu suất cân bằng, còn $K$ lớn không có nghĩa là phản ứng chạy nhanh.
8020 có: 3 bài học · 14 câu trắc nghiệm · 5 bài tự luận AI chấmHọc unit này →Làm đề unit →
Reactivity 3 — What Are the Mechanisms of Chemical Change?
Phản ứng 3 — Cơ chế của biến đổi hoá học
Chương dài nhất và phân loại mạnh nhất của cả môn, vì nó gộp ba kiểu chuyển electron hoàn toàn khác nhau: cho–nhận proton (axit–bazơ), chuyển hẳn electron (oxi hoá khử), và dùng chung electron (cơ chế hữu cơ). Ba mảng ấy dùng ba bộ ngôn ngữ riêng, nhưng đề Paper 2 rất hay ghép chúng vào một câu — chuẩn độ để tìm nồng độ, rồi hỏi cơ chế của chính phản ứng vừa chuẩn độ. Phần HL còn thêm phương trình Nernst và cơ chế nhiều bước.
8020 có: 3 bài học · 14 câu trắc nghiệm · 5 bài tự luận AI chấmHọc unit này →Làm đề unit →
Các dạng tự luận và rubric chấm
| Dạng | Điểm | Đề hỏi gì |
|---|---|---|
| Paper 1B — đọc dữ liệu | Theo bậc | Số liệu thí nghiệm chưa từng gặp: xử lý, tính sai số, kết luận trong giới hạn dữ liệu. |
| Paper 2 — câu tính toán | Theo ý | Stoichiometry, nồng độ, nhiệt hoá, cân bằng, pH, điện hoá — luôn phải ghi phép tính. |
| Paper 2 — câu giải thích cơ chế | Theo ý | Cơ chế hữu cơ (mũi tên cong), liên kết và cấu trúc, xu hướng trong bảng tuần hoàn. |
| Internal Assessment | 24 điểm | Nghiên cứu cá nhân: câu hỏi, phương pháp, xử lý số liệu và sai số, đánh giá. |
Giám khảo chấm thế nào
- Chấm theo ĐỘNG TỪ LỆNH của IB: state · outline · describe · explain · compare · evaluate · discuss — trả lời đúng nội dung nhưng sai mức độ của động từ là không có điểm.
- Markscheme cho điểm theo từng ý (marking point); ý đúng thừa không bù cho ý thiếu, và một ý sai mâu thuẫn với ý đúng đi kèm thì cả cặp mất điểm.
- Câu tính toán phải ghi phép tính và ĐƠN VỊ, làm tròn đúng số chữ số có nghĩa của dữ liệu đề cho.
- Đồ thị phải đủ trục, nhãn, đơn vị, thang chia hợp lý và đường/điểm vẽ đúng — mỗi thứ một điểm.
- Mũi tên cong trong cơ chế hữu cơ phải xuất phát từ đúng cặp electron hoặc liên kết — vẽ sai gốc là mất điểm dù sản phẩm đúng.
- Số chữ số có nghĩa của kết quả phải khớp dữ liệu kém chính xác nhất trong đề.
Máy chấm tự luận của 8020 dùng đúng khung này: điểm từng phần theo rubric, nhận xét chỉ ra ý nào có điểm, ý nào thiếu.
Kỹ năng được chấm
- Tools and Inquiry — thí nghiệm, sai số, xử lý dữ liệu
- Structure and Reactivity — hai trục lớn của guide 2025
- Tính toán định lượng có đơn vị và số chữ số có nghĩa đúng
- Giải thích bằng cơ chế và bằng mô hình, không chỉ mô tả hiện tượng
Thang điểm 1–7
Mỗi môn chấm 1–7, ghép từ các paper theo trọng số cộng bài Internal Assessment do giáo viên chấm và IB kiểm định (moderation). Tổng Diploma tối đa 45 = 6 môn × 7 điểm + tối đa 3 điểm thưởng từ TOK và Extended Essay; đậu Diploma cần từ 24 điểm và đủ các điều kiện riêng của IB.
| Điểm | Gọi là | Trong hồ sơ |
|---|---|---|
| 7 | Excellent | Mức cao nhất; nhiều đại học quy đổi tín chỉ cho môn HL đạt 6–7. |
| 6 | Very good | Mốc phổ biến của điều kiện nhập học các trường top. |
| 5 | Good | Mốc điều kiện thường gặp cho môn HL. |
| 4 | Satisfactory | Mốc "đậu" của môn. |
| 3 | Mediocre | Chưa đạt điều kiện của phần lớn trường. |
| 2 | Poor | Không dùng được trong hồ sơ. |
| 1 | Very poor | Không dùng được trong hồ sơ. |
Học IB Chemistry với 8020
1Học bài theo unitBài giảng song ngữ Anh–Việt, thuật ngữ giữ nguyên tiếng Anh như đề thi, có hình và ví dụ mẫu.
2Làm đề của unitMỗi unit nhiều bộ đề, chấm ngay, xem đáp án. PRO đọc hướng dẫn giải từng bước.
3Viết tự luận, AI chấm theo rubricTrả điểm từng phần và nhận xét đúng ngôn ngữ giám khảo; PRO so với bài mẫu.
4Mock test có đồng hồĐủ các section như thi thật, ra điểm thang 1–7 kèm điểm từng phần.
5Trang Hôm nay chỉ dạng yếu nhấtHệ thống đo dạng nào đang yếu và xếp bước kế tiếp; lặp lại tới ngày thi.
PRO IB Chemistry: 3.000.000đ / 6 tháng · xem gói
Kỳ thi: Hai kỳ mỗi năm: tháng 5 (kỳ chính, phổ biến ở Việt Nam) và tháng 11. Đăng ký qua trường IB World School — IB không nhận thí sinh tự do, nên lịch và hạn đăng ký do trường quyết định.